Cloud Communicatie Consolidatie

Volgens recent onderzoek van Telecompaper daalde de omzet in zakelijke telecomdiensten afgelopen twaalf maanden weer ruim acht procent, waarbij vooral mobiel het moet ontgelden. Het einde hiervan lijkt nog niet in zicht. Tegelijkertijd zien we een verschuiving naar hosted voice en UCaaS-diensten, een groeiende markt die – zoals voorspeld – momenteel in het teken staat van consolidatie om hard te kunnen groeien en relevant te blijven.

Als we kijken naar de top 15 uit het hosted-voice-overzicht van Cavell Group van twee jaar geleden, goed voor zo’n 95 procent van het totaal aantal seats, dan zien we dat daarvan de afgelopen twee jaar meer dan de helft betrokken was bij een fusie of overname. De Nederlandse incumbents (KPN, VodafoneZiggo) hebben zo hun positie als leidende spelers bevestigd, maar ook zijn er op deze manier Amerikaanse (Evolve IP), Belgische (Destiny), Engelse (Gamma) en Noorse (Soluno) spelers met een significante positie op de Nederlandse markt gekomen. Al deze spelers hebben investeerders achter zich met een internationale ambitie, en zijn actief in een groeiend aantal landen.

Daarnaast valt op hoe Voiceworks zich na meerdere fikse overnames – mogelijk gemaakt door het aantrekken van een grote private-equitypartij als investeerder – in korte tijd heeft ontwikkeld tot een Europese speler van formaat. WRG profileert zich met eigen technologie en een solide, breed aanbod van data- en telecomdiensten nadrukkelijk als full service cloudtelefoniepartij met eigen platform(en) waarmee het zich kan onderscheiden van de grote platformen van Cisco/ Broadsoft, Microsoft en Mitel. Volgend jaar gaan we ongetwijfeld zien dat de laatste nog zelfstandige Nederlandse spelers van enig formaat verkocht worden. Misschien dat er nog eentje in staat zal zijn zelf, naar het voorbeeld van Voiceworks, private equity aan te trekken om internationaal (snel genoeg) te gaan groeien. De rest zal een echte niche moeten opzoeken om te overleven tussen al deze snelgroeiende partijen.

Door de overnames van Nexct en StartReady, en de fusie van Ziggo met Vodafone Nederland, hebben zowel VodafoneZiggo als KPN nu een stevige positie met zowel Microsoft- als Broadsoftoplossingen. KPN-dochter RoutIT kreeg dit jaar op Broadsoft Connections zelfs de SMB Sales Momentum Award voor haar snelle groei, en beide telco’s staan goed gepositioneerd nu Cisco – dat nu eenmaal beter schakelt met de grotere partners – het Broadsoft-portfolio begint te integreren.

Begin dit jaar is Avaya versterkt uit Chapter 11 gekomen, en ook Mitel heeft zijn herfinanciering deze zomer geregeld waardoor beide partijen komende tijd versneld de transitie van oud naar nieuw kunnen g de technologiaan doen. Net als bij ALE spelen hierbij cloud, CPaaS en steeds meer AI (denk aan Zang, CloudLink, Rainbow) een cruciale rol om hun (nog steeds grote) installed base stapsgewijs te kunnen flexibiliseren en moderniseren.

Voor distributeurs en resellers bieden deze consolidaties goede kansen om juist het contact met de eindklant meer op te zoeken ene over te laten aan een betrouwbare leverancier/provider. Het vertalen van de klantbehoefte in een goedwerkende oplossing, gevolgd door uitrol en zorgen voor adoptie, is immers nog steeds iets waar de grotere partijen zelf niet of slecht aan toe komen, en waar verstand van de klant en haar business cruciaal is. De klant centraal was ook het grote thema van het event This is IT in november.
Dit alles vraagt van de reseller wel steeds meer op het gebied van marketing, sales en support, waar de betere providers op in spelen door steeds betere channelprogramma’s met naast producttraining ook ‘marketing as a service’ en andere channel enablement support. De komende jaren zal dat voor de meeste channelpartners het grote verschil maken, veel meer dan de onderliggende technologie.

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in ChannelConnect magazine, nummer 8]

Lees het artikel hier in PDF

Appeltje voor de dorst

Deze maand presenteerde Apple – het Amerikaanse bedrijf dat 20 jaar geleden nog technisch failliet was en recentelijk als eerste meer dan 1 biljoen (1000 miljard) dollar waard werd – de nieuwste iPhones. Direct braken op Twitter en LinkedIn de discussies los over het gebrek aan innovatie, dat de nieuwe iPhones alleen maar groter, lichter, sneller en energiezuiniger waren, en duurder natuurlijk, dat de verbeteringen in Siri niet ver genoeg gingen én dat het bedrijf ten dode opgeschreven was.

Inderdaad zijn de nieuwste iPhone-modellen duurder dan ooit: je kunt nu maximaal 1659 euro uitgeven aan een mobieltje met een lekker scherm, 4GB RAM en maar liefst een halve terabyte geheugen. Ik geloof dat ’ie uiteindelijk als computer krachtiger is dan de MacBook Pro-laptop die ik vorig jaar kocht. En bijna net zo duur. Veel geld inderdaad, maar als ik uitreken wat ’ie me uiteindelijk kost, inclusief een abonnement met 100GB data per maand, dan is dat minder dan een euro per uur dat ik hem gebruik. Goedkoper dan mijn koffieconsumptie en minstens zo belangrijk…

Zakelijke toepassingen 

Hoewel de overall performance met de nieuwe 6 core A12 chip (dat woordje Bionic erachter is alleen marketing) slechts zo’n 15 procent beter is geworden, is de graphics performance maar liefst 50 procent beter. Hiermee kunnen natuurlijk fantastische games gemaakt worden – Apple liet al wat indrukwekkende AR-voorbeelden zien – maar ik ben de komende tijd vooral benieuwd naar de zakelijke toepassingen; denk aan videoconferencing (in combinatie met verbeterde Siri, die kan helpen die lastige conference calls op te zetten) of aan e-health-toepassingen. Uiteindelijk is die processing power niet echt nodig om te bellen en gebeld te worden, maar biedt het wel nieuwe mogelijkheden en toepassingen waarvan we nu nog niet weten hoe ze onze samenleving gaan veranderen. En wat mij betreft is dat de grote waarde van bedrijven als Apple.

One more thing 

Hoewel ik natuurlijk direct de nieuwste iPhone besteld heb, vond ik de aankondiging van de nieuwe Watch Series 4 het meest bijzonder. Niet omdat het scherm wat groter is geworden en het apparaat wat sneller, maar vanwege de speciale ECG-knop en ingebouwde herkenning van fatale vallen en hartritmeproblemen. Hiermee zet Apple een grote stap verder richting wearables die niet alleen fanatieke sporters helpen hun performance te verbeteren maar juist ook voor ouderen en mensen met een mindere gezondheid toegevoegde waarde bieden.

Typisch Apple: eerst met hun Watch in korte tijd de lifestyle niche binnendringen (en marktleider worden), daarna voor de (gigantisch) grote markt gaan van gezondheidszorg met een breed aanbod van personal devices, en een reputatie van betrouwbaarheid en privacy. Een markt waar innovatie lastig is wegens regulaties en financiële belangen, maar waarvan we zo langzamerhand ook weten dat er echt iets moet gaan gebeuren vanwege vergrijzing, personeelstekort en kosten. Wellicht dat daar voor Apple, als ze nu ook even doorpakken met Siri en voice control, het volgende biljoen te halen is?

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in ChannelConnect magazine nummer 6]

Lees het artikel hier in PDF

API’s brengen IT en telecom echt samen

Dit artikel verscheen eerder in ChannelConnect #5 Sep 2018.

Als ik een jaar of tien geleden ergens op een podium aan een zaal vol telecomresellers vertelde over hosted voice en hoe dat de wereld van bedrijfstelefonie zou veranderen, was er altijd wel iemand die me fijntjes wees op de chef-secretaresseschakeling. Want bellen over internet was wel leuk voor de consument, maar bedrijven hadden natuurlijk bepaalde cruciale features nodig om in business te blijven. Dus het zou allemaal wel loslopen met die nieuwigheid.

Ik moest daaraan denken toen ik vorige maand in San Francisco op een APIDays-evenement over security was. Ruim 900 developers – van bedrijven als Facebook, Microsoft, Netflix, Uber, Apple, Cisco, CA, KLM, Oracle en al die andere namen die wij kennen van de apps die we dagelijks op onze smartphones en computers gebruiken – hadden zich aangemeld. Ze luisterden en discussieerden over security in het tijdperk van API’s (Application Programming Interfaces).

De tijden zijn veranderd

De strijd om de werkplek en de consument is in volle hevigheid losgebarsten en ook bedrijfscommunicatie gaat niet meer over de functies op het toestel maar de functies erachter, in applicaties. Zo snel mogelijk klanten helpen, slim routeren naar het beste loket, handig samenwerken voor mobiele werkers, automatisch vertalen of spraak naar tekst omzetten, stembesturing et cetera.

Bedrijven als Cisco, Avaya en Dialpad kochten voor tientallen miljoenen AI-startups om ze volledig te integreren met hun telefooncentrales uit de cloud, en Google AI wordt geïntegreerd in de contactcenteroplossingen van Genesys, Vonage en vele anderen. En Microsoft maakt Skype for Business en Teams natuurlijk steeds slimmer, met zaken als realtime vertaling en transcriptie en koppeling met de eigen virtual assistant.

De chef-secretaresseschakeling van de oude telefooncentrale wordt vervangen door een virtuele assistent die ons helpt ons werk slimmer en beter te doen, waardoor iedereen zelf chef is geworden.

Technologie democratiseert en verbetert ons leven

Cruciaal is dat alle componenten voor ontwikkelaars beschikbaar wordt gemaakt via API’s, zodat bovenop de standaard bouwblokken applicaties ontwikkeld kunnen worden. Zo bieden bedrijven als Twilio, Nexmo (nu Vonage), Apidaze (nu Voip Innovations) en het Nederlandse CM allerlei communicatiefuncties (SMS, social media messaging, voice, video) als bouwblokken, pay per use. En innovatieve telco’s zoals Swisscom, Orange of KPN helpen hun klanten intussen al via online API-winkels om hier optimaal gebruik van te maken. Zo worden wereldwijd miljoenen applicatieontwikkelaars in staat gesteld om hun eigen toepassingen te maken, precies geschikt voor een bepaalde situatie of groep gebruikers.

Maatwerk, samengesteld uit standaard bouwblokken. Bellen vanuit de taxi-app, boarding passes ontvangen via SMS, customer support via WhatsApp en dan eerst via een AI of chatbot geholpen worden, alles wat je kunt verzinnen om beter met klanten of intern te communiceren kan gemaakt worden, via API’s. Volgens Gartner wordt over enkele jaren 75 procent van applicaties niet meer gekocht maar opgebouwd uit standaard blokken.

APIDays Telco Amsterdam 2018

Ontwikkelaars, serviceproviders, innovatiemanagers en system integrators die vooruit willen kijken zijn op 16 en 17 oktober welkom op APIDays Telco Amsterdam, waar twee dagen lang de laatste stand van zaken omtrent API’s, CPaaS en programmeerbare telecom gepresenteerd wordt door en besproken wordt met een keur aan internationale sprekers en sponsoren.

Enterprise Connect 2018 – Teams als basis van de nieuwe werkplek

Begin maart mocht ik naar het zonnige Orlando in Florida om Enterprise Connect 2018, het belangrijkste Amerikaanse evenement over enterprisecommunicatie, bij te wonen.

Stond dit evenement tot voorkort in het teken van discussies over de voor- en nadelen van on-premise versus cloud-PBX en UC-oplossingen, dit jaar was cloud de norm en ging het vooral over nieuwe trends als CCaaS, CPaaS en digitale transformatie, en was iedereen bezig met ‘teams’.

Het concept van business-chat was enkele jaren geleden, toen Slack er een overnight miljardenbedrijf mee werd, nog behoorlijk nieuw. Tot die tijd was chat vooral iets voor kids, grote mensen deden nog keurig alles met e-mail, maar dat is in korte tijd flink veranderd. Broadsoft en Unify volgden al een paar jaar geleden en intussen zetten ook Microsoft (met Teams) en Cisco (dat zijn Spark-oplossing recentelijk omdoopte in WebEx Teams) ook vol in op deze manier van interne communicatie, en blijft bijna geen enkele leverancier van zakelijke communicatieoplossingen nog achter.

Interne communicatie 

Intussen tel je als organisatie niet meer mee als je voor interne communicatie niet met een teamsoplossing werkt, of tenminste experimenteert. Slack werd in het begin vooral heel snel omarmd door startups en grote bedrijven waarbij medewerkers verspreid over meerdere locaties werken, een kleine vijf jaar later zijn er in 50.000 organisaties meer dan acht miljoen gebruikers dagelijks actief mee (waarvan er twee miljoen betalen, dus een gezonde business case). En Microsoft meldde op Enterprise Connect dat ze intussen wereldwijd 200.000 bedrijven op Teams gehesen heeft. Zonder nog te melden hoeveel actieve gebruikers dat zijn van de 125 miljoen Office-gebruikers wereldwijd, maar met alle aandacht voor uitbreiding met telefonie, AI (Cortana), real-time vertaling, gasten, federatie etcetera gaat dit komende jaren nog hard groeien.

Was met name Slack in de beginjaren een mooi voorbeeld van Shadow IT, waarbij handige gebruikers het zelf invoerden, met meer integraties en focus op security, schuift de adoptie en het beheer van de teamsoplossingen nu snel naar de IT-department, en daarmee wordt het ook steeds meer relevant voor IT-resellers en -adviseurs. Hun uitdaging de komende jaren zal zijn om bedrijven te helpen efficiënter en beter te werken door slimme integraties en bijbehorende processen rondom teams. Telefonie en (video) conferencing zijn logische uitbreidingen van teams, maar ook koppelingen met CRM, ERP en reserveringssystemen liggen voor de hand. Er zijn al duizenden apps voor Slack eenvoudig te downloaden en te installeren en via API’s kan iedereen zelf apps ontwikkelen en die ook weer via de Slack-marketplace verkopen.

Eilanden

Er beginnen inmiddels wat mogelijkheden te komen om teams platformen van verschillende vendoren te koppelen maar die zijn nog verre van ideaal. En hoe meer er uitgebreid wordt, hoe minder goed dit zal werken. Als organisatie (of team) moet er dus voorlopig echt een keuze gemaakt worden, waarbij voor de gebruiker de user experience cruciaal zal zijn en voor de organisatie de beheerbaarheid, prijs, ondersteuning etcetera. Was Slack in eerste instantie bedoeld als e-mailkiller, intussen wordt juist gekeken naar slimme manieren om externe teams (denk aan klanten, leveranciers) goed te ondersteunen, waarbij ook e-mailintegratie juist weer belangrijk is.

Kortom, teams is een mooie aanvulling op het officepalet waar we de komende jaren allemaal nog een hoop lol aan zullen beleven

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in het magazine ChannelConnect 4 2018]

Lees het artikel hier in PDF

Wie is nu hier de echte bad guy?

Nederland werd onlangs opgeschrikt door een serie DDoS-aanvallen die onze grootbanken en de belastingdienst meerdere dagen platlegden. Omdat dit gebeurde vlak nadat we de wereldpers gehaald hadden met een verhaal over hoe ‘onze jongens van de AIVD’ jarenlang stiekem de Russische hackers in de gaten hielden die onder andere geholpen hadden president Trump in het zadel te krijgen, dacht iedereen uiteraard aan een wraakactie vanuit Rusland. 

Door slim recherchewerk, waaronder het lezen van de fora waar over deze DDoS-aanvallen werd gesproken, wist de Nederlandse politie echter al snel een 18-jarige puber uit een dorpje in Noord-Brabant op te pakken die deze aanvallen schijnbaar met zijn zakgeld organiseerde zodat hij daarna als expert leuk mee kon praten. Gevalletje ‘brandweerman die eigen brandjes sticht’ om daarna de held te zijn die ze blust, zeg maar.

Ik weet niet wat ik fascinerender vind: dat onze politiemannen en -vrouwen zo goed bezig zijn met opsporing, of dat het blijkbaar voor een puber met een krantenwijk heel eenvoudig is om miljoenen euro’s schade aan te richten door banken en overheidsdiensten lam te leggen. Hebben die clubs hun security dan zo slecht op orde? DDoS is toch niet nieuw? Er bestaan toch allerlei handige oplossingen zoals de NaWaS (de Nationale Wasstraat tegen DDos-aanvallen) die dit vrij eenvoudig tegengaat? Waarom gebruiken ze die niet? Wie is hier nu de echte bad guy: de puber met de krantenwijk of de organisaties die hun zaken niet op orde hebben?

Hopelijk is het een wake-up-call voor beleidsmakers en ICT-verantwoordelijken om hun systemen beter te beveiligen. Niet alleen tegen DDoS-aanvallen – die vervelend zijn maar waarbij niets gestolen of beschadigd wordt – maar ook tegen echte hacks waarbij data wordt ontvreemd of misbruikt. In mei gaat de AVG (GDPR voor de internationaal georiënteerden) in werking en worden fl ink hogere eisen gesteld aan de sector om zijn zaakjes op orde te krijgen. Naar verwachting zal de meerderheid van de grote organisaties niet op tijd klaar zijn met alle technische maar vooral organisatorische aanpassingen, om over het MKB nog maar te zwijgen.

En dit kan echt niet meer! We leven in een wereld waarin data het nieuwe goud is. Kennis is macht, en tegenwoordig komt kennis steeds meer uit data. In 2016 genereerden we met elkaar 7 zettabyte (een zettabyte is een miljard terabyte) data. In 2020 zal dat bijna 45 zettabyte zijn, zegt onderzoeksbureau IDC, waarvan ongeveer een derde als nuttig wordt aangemerkt (er wordt uiteraard ook steeds meer ‘ruis’ geproduceerd door al onze slimme koelkasten en sensoren overal). Meer dan de helft van die data is vandaag niet goed beveiligd.

Partijen als Facebook, Google en Alibaba hebben afgelopen jaren platformen gebouwd en veelal gratis aangeboden, consumenten verslaafd gemaakt aan sociale media, en gaan die data meer en meer omzetten in waardevolle informatie door middel van Machine Learning en Artificial Intelligence.

Computers worden steeds sneller en slimmer. In 2023 bereiken we ‘singularity’: het punt waarop een computer evenveel rekenkracht heeft als een menselijk brein. De wereld verandert steeds sneller en wij staan erbij en kijken ernaar hoe grote tech-reuzen de macht naar zich toetrekken. De gewone burger heeft geen benul van wat zich aan het voltrekken is; die wordt in onze primetime tv-programma’s voorgelicht door een mevrouw die een boek over security bij elkaar gesprokkeld heeft maar door de echte experts achteraf flink gecorrigeerd moet worden.

Als ICT-sector hebben wij hier collectief mee te maken, en een verantwoordelijkheid te nemen op het gebied van voorlichting. Maar ook om te zorgen voor adequate beveiliging bij onze klanten. Technologie is te belangrijk om aan buitenlandse reuzen over te laten.

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in ChannelConnect magazine nummer 2-2018]

Lees het artikel hier in PDF

Een heel mooi 2018

Het jaar is nog maar net begonnen, ik ben nog aan het bijkomen van de kalkoen, de oliebollen en veel teveel champagne, of ik zit alweer in het vliegtuig naar San Francisco. Aanleiding is een lang strategieweekend met een nieuwe Amerikaanse klant die naar Europa wil uitbreiden en daarbij wat hulp kan gebruiken, en juist in San Francisco afspreekt om zo direct wat meetings te organiseren met lokale bedrijven. Zo ontmoet ik dit weekend dus onder anderen de oprichter van Dialpad, die eerder verantwoordelijk was voor Yahoo Voice en Google Voice, en de oprichters van 2600Hz die een wereldomspannend schaalbaar en elastisch platform maakten voor hosted-voicediensten.

De afgelopen paar jaar mocht ik als VP Europe van de Cloud Communications Alliance veel mooie reizen maken: naar Londen, Phoenix, Tel Aviv, Miami, Lissabon, New York en zelfs Hong Kong, om daar netwerkbijeenkomsten te organiseren. Maar het voelt nu als een verademing om weer gewoon zelf bezig te zijn met de business. Hoe leuk en dankbaar het ook is om een platform te faciliteren voor andere spelers – waar ze van elkaar kunnen leren en overnamekandidaten kunnen ontmoeten –, zelf iets opbouwen is uiteindelijk toch het leukst. Of ik ben zelf gewoon weer toe aan iets nieuws, dat kan ook natuurlijk.

2018: globalisering en flexibiliteit 

Het onderwerp van al mijn meetings en gesprekken in San Francisco is de totale disruptie van de telecomsector door hosted voice en UCaaS die nu in volle gang is. De overname van Broadsoft door Cisco maakt enerzijds dat hosted voice echt het nieuwe normaal is, en anderzijds dat er weer heel veel ruimte is voor nieuwe spelers die globale, schaalbare oplossingen hebben. In een markt die zo snel groeit zijn er ook (of juist) enorm veel kansen voor nieuwere spelers die gebruikmaken van de allernieuwste technologieën.

Zowel Dialpad als 2600Hz geven de basisfuncties van hun hosted-voiceplatform intussen gratis weg, en verdienen geld door de meer bijzondere modules of integraties. En allebei zoeken ze naar nieuwe kanalen naar de markt, naar system integrators of operators of resellers die zich willen onderscheiden en die hun eigen waarde willen toevoegen. En allebei zijn het vooral softwarebedrijven die hun oplossingen grotendeels vanuit de cloud draaien en door middel van API’s aan elkaar koppelen. En allebei lonken ze naar CPaaS, Communicatie Platform as a Service, om totale flexibiliteit te bieden aan hun developmentpartners en enterpriseklanten.

Alles kan weer, ook in Nederland 

In mijn presentatie onlangs op ChannelConnect LIVE! ging ik ook in op deze trends, en keek ik wat vooruit naar wat de komende vijf jaar allemaal gaat brengen. Ook zakelijke telecommunicatie is, vooral door cloud, in een stroomversnelling van innovatie geraakt, met zowel aan de kant van de vendoren als bij operators enorm veel dynamiek. De overname van Broadsoft door Cisco die ik al noemde, Avaya die afgeslankt en met nieuwe energie uit Chapter 11 komt, Microsoft die inmiddels met Teams en Skype for Business ook gewoon telecom in huis heeft, en allerlei groeiende en nieuwe spelers op UCaaS- en CPaaS-gebied lonken allemaal naar klanten die toe zijn aan betere, goedkopere en slimmere manieren van communicatie, zowel intern als met klanten.

En terwijl hier thuis in Nederland de grote operators fuseren en reorganiseren (T-Mobile koopt Tele2, Ziggo/UPC is nog steeds druk met Vodafone en bij KPN zien we de eerste effecten van de nieuwe CEO die zich warmloopt al), zien we een aantal van de hosted-voice en UCaaS providers juist goed doorgroeien en internationale avonturen aangaan. Voor resellers is het cruciaal om juiste keuzes te maken en goed te kijken naar de eigen kracht en toegevoegde waarde. En dat is niet eenvoudig in zo’n snel veranderend landschap. Het gaat een interessant jaar worden. Proost!

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in ChannelConnect magazine nummer 1-2018]

Lees het artikel hier in PDF

2017 wordt het jaar van Communications Platform as a Service

Dit artikel verscheen eerder in TBM Feb 2017.

Speciaal voor TBM struint Rob Kurver, analist bij Cavell Group, de internationale IT- en telecomcongressen af op zoek naar nieuwe trends. In deze editie kijkt hij vooruit op het nieuwe jaar: “2016 was het jaar van UCaaS, nu maken we ons op voor CPaaS.”

De Hosted Voice markt groeit nog steeds heel hard door, en Nederland hoort wereldwijd in de kopgroep. Op de European VoIP Summit in Amsterdam rapporteerde Cavell Group 1,1 miljoen seats in Nederland medio 2016, gestegen van 820 duizend seats het jaar ervoor, waarmee Nederland de hoogste penetratie heeft van heel Europa en zelfs in absolute aantallen in de top 3 staat.

Terugkijkend op 2016 en de 12 internationale Cloud Communicatie-events die ik mocht bezoeken in steden als Lissabon, Londen, Dublin, Frankfurt, Berlijn, Tel Aviv, Amsterdam en San Antonio durf ik wel te stellen dat 2016 het jaar was van de doorbraak van UCaaS en de bevestiging dat ‘size matters’.

UC is dood, lang leve UCaaS

Inmiddels gaat het bij alle serieuze aanbieders van Cloud Communicatie over een of andere vorm van UCaaS ofwel UC as a Service. Hierbij staat UC niet altijd meer voor het traditionele ‘Unified Communications’ maar soms voor Universal Communications, Unlimited Communications of andere varianten op de U en de C, om aan te geven dat het er niet per se om gaat dat alle vormen van communicatie tegelijk gebruikt worden maar meer dat er van alles mogelijk is. Het gaat steeds meer om context, het kunnen communiceren op de best passende wijze, uiteraard allemaal mogelijk gemaakt door de Cloud. Ook ‘Cloud Communications’ (recen- telijk bijvoorbeeld ook door Microsoft omarmd) en ‘Contextual Communications’ zijn daarom termen die we steeds vaker horen.

BroadSoft

Op haar jaarlijkse Connections event (dit keer gehouden in San Antonio, Texas, overigens enkele dagen na de verkiezing van de nieuwe Amerikaanse president wat dit tot een van mijn meest bijzondere trips van afgelopen jaren maakte) introduceerde BroadSoft een keurige set van drie producten: UC-One, Team-One en CC-One.

UC-One is de typische UCaaS suite van presence, chat, voice en video, vergelijkbaar met Fuze of Microsoft Skype for Business. Team-One is een Slack-achtige chat-oplossing, zoals we die afgelopen jaar ook bij Cisco (Spark) en Microsoft (Skype Team) zagen verschijnen. En CC-One is een callcenter-oplossing met name geschikt voor kleinere organisaties, zoals ook door Fuze als standaard onderdeel geboden wordt of voor Microsoft middels add-ons als Anywhere365 te krijgen is. Dit spectrum van UCaaS plus teamchat plus contactcenter is anno 2017 eigenlijk de norm voor elke Cloud Communicatie-aanbieder die bedrijven van 50 of meer werknemers goed wil kunnen bedienen, hetgeen de lat hoog legt voor kleinere partijen.

Size matters

Hoewel de grote bulk van de gebruikte UCaaS- diensten nog steeds gewoon Hosted Voice is, riep BroadSoft zichzelf eind vorig jaar op Connections uit tot marktleider in de UCaaS-markt met ruim 15 miljoen ‘UC-lijnen’, en dit beeld werd onlangs door onderzoeksbureau IHS Markit bevestigd en versterkt. Met 38 procent
van het totale aantal, en een groei in 2016 van maar liefst 2 miljoen UC- lijnen, is BroadSoft hiermee mondiaal UCaaS-marktleider, op afstand gevolgd door Cisco (HCS), Mitel en Microsoft, naast een grote verscheidenheid aan providers met een commercieel of eigen platform.

In San Antonio introduceerde BroadSoft in november ook haar ‘Powered By BroadSoft’ partner programma, waarmee ze voor het eerst nadrukkelijk haar eigen brand laat inzetten door haar partners om zo beter te concurreren met spelers als Microsoft, Fuze en Cisco, en met technology providers als Cisco, Genband en MetaSwitch. Was BroadSoft voorheen een onbekend merk onder de motorkap, nu
het merk almaar belangrijker wordt dan de technologie treedt ze steeds nadrukkelijker op de voorgrond. De eerste grote providers zijn inmiddels ‘Powered by BroadSoft’ de markt aan het betreden, en het zal interessant zijn of en wanneer ook traditioneel belangrijke BroadSoft- spelers als Telstra (Australië), Gamma (UK) en RoutIT (volle KPN-dochter sinds begin 2016) hun branding zullen aanpassen.

Deze nieuwe profilering van BroadSoft past bij het volwassen worden van de Hosted Voice, sorry, UCaaS-markt en de verschuiving van focus richting grotere bedrijven, de MKB+ of midmarket (grofweg 250-2.500 seats) waar Cloud-adoptie momenteel in volle gang is. Het bijzondere van bedrijven in de midmarket is namelijk dat ze wel strategisch denken net als corporates, en meestal ook meerdere vestigingen hebben net als corporates, maar niet de IT-afdelingen hebben om dit alles te ondersteunen. En inmiddels heeft zowel Cloud als Cloud Communicatie zich bewezen bij kleinere bedrijven waardoor ook grotere bedrijven het aandurven om hier op over te stappen.

Microsoft en de midmarket

De midmarket is ook waar Microsoft zich inmiddels meer en meer op richt, nu het enterprise segment behoorlijk voorzien is van O365 en Skype for Business daar serieus gebruikt wordt voor in ieder geval de interne communicatie. Op de Amsterdamse bijeenkomst van de Cloud Communications Alliance, daags voor
de European Voip Summit, werd in oktober door onder andere Polycom (dat in 2016 op het nippertje niet door Mitel werd overgenomen), Audiocodes (dat zich nadrukkelijk op hybride oplossingen rondom Skype for Business richt) en StartReady (een van Nederlands succesvollere Skype for Business-specialisten) aandacht besteed aan de opkomst van Microsoft in de Cloud Communicatie markt.

Voor veel traditionele aanbieders van Hosted Voice en UCaaS is Microsoft nog steeds de olifant in de kamer, niet serieus te nemen waar het realtime communicatie en vooral telefonie betreft. De gestage uitbreidingen en verbete- ringen in Cloud PBX van afgelopen jaren, en de uitrol van PSTN Calling in de USA en UK (met meer landen in de planning voor dit jaar), gecombineerd met de kennis en kunde van een aantal technology providers (bijvoorbeeld AudioCodes) en gespecialiseerde integrators (bijvoorbeeld Siphon, Netaxis) maken echter dat Skype for Business voor steeds meer organisaties een logische en betrouwbare Cloud Communica- tie-oplossing is. Zeker als ze, hetgeen niet gek is in de midmarket, intensief gebruik maken van andere Microsoft oplossingen. Omdat Skype for Business zo geïntegreerd is met de Microsoft-werkplek is het wel soms lastig om een nauwkeurig beeld te krijgen van het daadwerkelijke gebruik en de mate waarin Skype for Business als daadwerkelijke vervanging van de telefooncentrale fungeert. Hier zullen we bij Cavell Group dit jaar uitgebreider onderzoek naar doen.

AudioCodes

Ik mocht al eerder kennis maken met AudioCodes tijdens hun ‘All-IP’ event in Tel Aviv in september en was daar toen onder de indruk van de DSP- en VoIP-technologie van dit 20 jaar oude bedrijf. De producten en diensten van AudioCodes maken het mogelijk Skype for Business te integreren met bestaande on premise telefonieoplossingen en zo juist in de complexere midmarket goede waardeproposities te ontwikkelen voor groeiende en veranderende bedrijven, waar ook voor de provider een goede business case te maken is.

De vorig jaar versterkte strategische samenwerking tussen Microsoft en Polycom heeft onder andere geleid tot een reeks Polycom-toestellen die probleemloos integreren met Skype for Business, zodat er niet alleen via O365 gebeld kan worden. Ook het conference toestel waarmee Polycom al vele jaren bekend is in
de VoIP-wereld is doorontwikkeld en ondersteunt tegenwoordig zowel video als Skype for Business, en is zo een eenvoudige en krachtige oplossing voor kleinere videoconferencing ruimtes (Huddle Rooms).

Consolidatie

Een ander belangrijk thema op de door Cavell Group georganiseerde European VoIP Summits in Londen (maart) en Amsterdam (oktober) was consolidatie. Inmiddels heeft Cavell na de UK en de Benelux een groot deel van Europa in kaart gebracht, en het is treffend om de trends en ontwikkelingen in de verschillende landen te zien. Hoewel alle landen verschillend zijn wat adoptie en marktdynamiek betreft, zijn er toch goede voorspellingen te doen door naar volwassenheid en stadia van evolutie te kijken.

Binnen Europa zien we Nederland voorop lopen met UCaaS, met inmiddels een prominente rol weggelegd voor de traditionele telco’s (KPN, Ziggo/Vodafone) en een klein aantal nieuwe specialisten (zoals Voiceworks, Xelion, VoipGrid). Ook hier geldt dat ‘size matters’ en dat Cloud Communicatie een volumespel is. We zien het aantal overnames en fusies dan ook gestaag stijgen. Kleinere providers kunnen onvoldoende investeren in innovatie en ontwikkeling en hebben daardoor steeds meer moeite om te concurreren met de grotere spelers, ofschoon er in Nederland ook nog steeds nieuwe spelers opstaan die aangetrokken worden door deze snel groeiende markt.

Op het TBM Hosted Voice Debat tijdens de European VoIP Summit in Amsterdam mocht ik een aantal prominente Nederlandse providers bijna twee uur lang spreken over hun ambities, waarbij ook nadrukkelijk naast innovatie en organische groei het belang van samenwerking en overnames naar voren kwam. Overigens zijn er ook heel wat buitenlandse partijen op zoek naar Nederlandse providers om over te nemen teneinde zo de stap naar Europa te maken.

2017 gaat over CPaaS

Als 2016 het jaar van UCaaS was dan wordt 2017 het jaar van CPaaS: Communications Platforms as a Service. Twilio ging vorig jaar zeer succesvol naar de beurs, Vonage kocht Nexmo en is dat nu aan het integreren met haar UCaaS-oplossingen, Cisco is gas aan het geven op Tropo dat ze al in 2015 kochten, en GENBAND zet met haar Kandy-platform in op echt slimme oplossingen voor onder andere gezondheidszorg. Al deze platformen, en een handjevol kleinere, stellen ontwikkelaars in staat om zelf complete Cloud Communicatie-oplossingen te ontwikkelen die passen bij speci eke toepassingen, Contextual Communications. Ook WebRTC speelt hier een belangrijke rol, en nu inmiddels na Google en Microsoft ook Apple dit geadopteerd heeft (na al eerder belangrijke support voor VoIP in haar native dialer gebracht te hebben) lijkt niets de ontwikkelaars nog in de weg te staan.

Op de CCA-meeting in Amsterdam in oktober werd gediscussieerd over Gartners voorspelling dat in 2020 maar liefst 80 procent van de communicatieoplossingen een zelfbouw-oplossing is op basis van dit soort onderliggende CPaaS-diensten, en wat dit betekent voor bestaande (en nieuwe) service providers. Cavell Group heeft vorig jaar al een eerste rapport over CPaaS geschreven en zal hier de komende tijd intensief onderzoek over blijven doen. Op de volgende European VoIP Summit in Londen in maart staat dit onderwerp tevens nadrukkelijk op de agenda, net als op de volgende CCA-meeting in Tel Aviv vlak voor de zomer.

Waar Microsoft de positie van traditionele telco’s bedreigt door met Skype for Business en PSTN Calling zelf naar de markt te gaan, stellen Cisco en GENBAND ze juist in staat om een eigen CPaaS propositie voor developers op te tuigen en zo klanten en omzet te behouden. De uitdaging voor veel telco’s is de komende jaren om een daadwerkelijk ecosysteem van ontwikkelaars, startups en system integrators op te bouwen dat echt waarde toevoegt voor klanten en groepen van klanten. In Nederland zien we momenteel KPN de eerste stappen zetten op dit vlak, en het zal interessant zijn om te zien wanneer andere telco’s volgen en wie het best in staat is zo’n ecosysteem te bouwen en onderhouden.

Skype for Business is nog altijd de olifant in de kamer

Dit artikel verscheen in de 2016 editie van het VoIP en UC&C Dossier.

Microsoft moest van ver komen maar is er binnen tien jaar in geslaagd een sector compleet op z’n kop te zetten. En die sector heeft er zelf niet eens erg in. In de telecombranche is Skype for Business nog altijd de spreekwoordelijke olifant in de kamer. Want hoe overduidelijk de uitdagingen waar Microsoft de markt voor stelt ook zijn, ze lijken niet of nauwelijks onderwerp van serieus gesprek. Een misvatting?

Het was het najaar van 2008 toen Microsoft haar Office Communications Server Release 2 (OCS R2) aankondigde. Het bedrijf koos het internationale congres VoiceCon Europe in Amsterdam voor de presentatie maar het nieuws werd enigszins meewarig ontvangen. Belangrijk aan deze versie van het communicatieplatform was de verbeterde ondersteuning voor spraak en telefonie. De presentatie van Microsoft zag er allemaal wel leuk en geïntegreerd uit inclusief bellen vanaf je desktop. Het vergde nogal wat bijzondere infrastructuur, zoals servers en toestellen, en bovendien vroegen velen zich af of de spraak-kwaliteit eigenlijk wel goed genoeg was. De release werd lacherig afgedaan als iets voor grootzakelijke organisaties en enterprises met een grote ICT-afdeling en weinig klantcontact. Maar voor gewone bedrijven waar het contact met de buitenwereld juist cruciaal is? Nee, dat zou ‘m niet gaan worden.

Dus gingen de meeste operators, hosted voice providers en vendoren al weer snel over tot de orde van de dag. En nog altijd negeren ze Microsoft in zekere zin als een serieuze concurrent, ook al gaan steeds meer (grote) klanten de komende tijd via Microsoft en haar partners ook hun cloud telefonie doen.

Quality of Service

In navolging op de release van OCS R2 liep de samenwerking tussen Microsoft
en veel leveranciers van telefooncentrales en randapparatuur, zoals Nortel, NEC en Polycom, niet voor alle betrokkenen goed af. Al jaren wordt Microsoft door veel aanbieders en ontwikkelaars van telecom- en hosted voicediensten weggewuifd als een club die geen echte professionele voicediensten kan leveren. Met name carriers vinden dat Microsoft geen carrier grade kwaliteit met end-to-end quality of service kan leveren. En de makers van klassieke telefooncentrales blijven overtuigd van de noodzaak van heel veel toeters en bellen. De hosted voice providers ten slotte, die afgelopen jaren overal opduiken, denken dat Microsoft veel te log en in exibel is om te snappen wat klanten echt willen en daar ook nog eens tijdig op in te spelen.

Over die techniek en kwaliteit valt te twisten. De overname van Teleo, een vroege concurrent van Skype, in 2005 bracht Microsoft de nodige kennis en kunde van voicediensten, zowel van computer naar computer (peer-to-peer) als van en naar het klassieke telefoonnet (PSTN).

Daarmee functioneerde OCS R2 technisch toch al vrij aardig, al was het opzetten van gesprekken in den beginne wel wat complex. De overname van Skype enkele jaren later in 2011 voor een slordige 8,5 miljard dollar maakte Microsoft echter in een klap een wereldspeler op het gebied van hosted voice. Inmiddels gaan er dagelijks 3 miljard minuten over het Skype-platform. Dit is een ‘schadepost’ van zo’n 100 miljoen dollar per dag (!) voor de collectieve internationale telcos. Zonder end-to-end QoS weliswaar maar dat geldt voor meer over the top-dienst- verleners en zelfs voor andere hosted voice providers.

Toch is dit gegeven steeds minder een issue voor klanten in deze tijd van breedband en netneutraliteit. En voor wie echt QoS wil, die gebruikt maar MPLS of vergelijkbare betrouwbare netwerken. De integratie van Skype en OCS’ opvolger Lync leidde tot de geboorte van Skype for Business. Het platform is eenvoudig in gebruik, compleet en betrouwbaar (genoeg).

Features

Broadsoft kon het eerder deze maand tijdens de Cloud Communications Alliance meeting in Dublin niet laten om in te gaan op de ontwikkeling van Microsoft in de wereld van telecomdiensten. De concurrent van Microsoft schetste goed hoe presentaties over hosted voice de afgelopen tien jaar zijn veranderd van technische verhalen in business-verhalen. Stonden tien jaar geleden de technische features en benefits nog voorop en ging het vijf jaar geleden nog om de integratie met IMS en andere core netwerken, tegenwoordig gaat het allemaal over werkplekken en bedrijfsprocessen. Het feature voor feature matchen van de oude on-premise telefooncentrales is steeds minder belangrijk, het gaat immers om verhogen van de productiviteit door slimmere manieren van werken en niet door oude manier van werken goedkoper te doen.

Kortom, we zien hier UCaaS of contextual communications van twee kanten benaderd worden: telefonieoplossingen gaan steeds meer richting collaboratie en werkplek en omgekeerd worden werkplekken uitgebreid met spraak en video. Dit laatste is precies wat Microsoft al enkele jaren propageert en stap voor stap implementeert. Tegenwoordig is Skype for Business het vehikel hiervoor als vast onderdeel van Office 365 aangevuld met een steeds completer cloud PBX-aanbod in steeds meer landen. Voor veel organisaties is de oplossing goed en compleet genoeg.

Na 20 jaar vliegt VoIP in de hoogste versnelling

De rol van IP in de zakelijke communicatie is in de afgelopen twee decennia enorm veranderd. Ging het in de eerste tien jaar na de ‘uitvinding’ van VoIP nog relatief langzaam en lag de nadruk op technologische ontwikkeling, in de laatste tien jaar is er in zeer rap tempo veel gebeurd. Niet alleen nieuwe technologie maar vooral ook nieuwe spelers, nieuwe business modellen en nieuwe kanalen. Te veel om op te noemen.

Het is dit jaar precies 20 jaar geleden dat het Israëlische bedrijf VocalTec haar ‘InternetPhone’ op de markt bracht. Weinigen zullen het weten maar dit was de eerste VoIP-applicatie waarmee gebruikers elkaar konden bellen via het internet. Mede-oprichter Alon Cohen werd hiervoor begin dit jaar in Miami Beach samen met Jeff Pulver, mede-oprichter van Amerikaanse VoIP marktleider Vonage (opgericht in 2001), opgenomen in de VoIP Hall of Fame. Skype klinkt wellicht bekender in de oren dan Vocaltec en Vonage. Het bedrijf is in 2003 opgericht als peer-to-peer dienst en is inmiddels een onderdeel van Microsoft. Skype is inmiddels met een kleine 100 miljoen gelijktijdige gebruikers verantwoordelijk voor bijna de helft van alle internationale belminuten – via VoIP. En vandaag de dag vinden we het heel normaal om te chatten en bellen met Facebook, WhatsApp, Line, ICQ, Viber, fringe en tientallen andere apps op onze smartphones en tablets. Er is veel gebeurd.

Business modellen

Niet alleen de techniek, ook de business modellen van telecomoperators zijn het afgelopen decennium hierdoor compleet op de schop gegaan. Waren eerst belminuten en later sms-jes jarenlang de heilige cash cows, nu zijn die door VoIP en Instant Messaging zo goed als gratis geworden en dat dwingt de operators tot het aanpassen van hun verdienmodellen. Het aanbieden van Voice over WiFi (VoWiFi) en Voice over LTE (VoLTE) wordt nogal eens als innovatie gepresenteerd maar is eigenlijk pure noodzaak om kosten te besparen. Telco’s moeten immers intern overschakelen van traditionele telefonie (TDM) op IP en zullen bovendien ISDN tussen nu en tien jaar gefaseerd gaan uitzetten. Swisscom stopt al in 2017 met ISDN en op het moment dat een grote telco als BT in 2025 de laatste ISDN-stekker uit het netwerk trekt, is dat precies 30 jaar na de introductie van InternetPhone door Vocaltec.

Ook de klassieke leveranciers van telefooncentrales (PBX’en, of nauwkeuriger PABX’en) zijn de afgelopen jaren overgeschakeld van TDM en ISDN naar IP en bieden dus en masse VoIP voor hun communicatiesystemen. Extern middels SIP-trunks en intern via SIP-telefoons. Philips, Siemens, Ericsson, Nortel, Alcatel Lucent, NEC zelf en vele andere grote PBX-spelers zijn inmiddels non existent in deze markt of hebben deze switch afgelopen jaren gemaakt. Zij hebben in dit proces de strijd verloren van nieuwe IP-PBX spelers als Cisco, Avaya en Mitel. En de al jarenlange krimp van de PBX-markt (enkele opkomende markten daargelaten) zet inmiddels ook deze partijen steeds meer onder druk. Het kan verkeren.

Cloud

Waar we inmiddels massaal voor zijn gevallen, is de flexibiliteit van de cloud inclusief de bijkomende voordelen van efficiëntie en innovatie. Waren het 10 jaar geleden nog enkele lokale pioniers, zoals de Nederlandse startups Speakup, Voipro en Voiceworks, die het hosted voice evangelie, vaak op basis van eigen platformen, kwamen verkondigen, inmiddels kent Nederland al bijna een miljoen hosted voice seats. Die worden, volgens onderzoek in het rapport Benelux Voip Market Report 2015 van de Cavell Group, geleverd door zo’n 80 providers via duizenden IT- en telecomdienstverleners. Hiermee is ons land koploper in het aantal platforms per hoofd van de bevolking. Dit is meer dan een aardig weetje voor de vrijdagmiddagborrel maar illustratief voor een trend.

De telefooncentrale in de cloud is dus gemeengoed geworden en deze markt groeit in de VS, Verenigd Koninkrijk en Nederland (Benelux) de komende jaren met zo’n 30-40 procent per jaar. Het is dus niet gek dat ook hier nu niet alleen een consolidatie plaatsvindt maar ook dat Europese aanbieders buiten de eigen landsgrenzen actief worden. Zo is bijvoorbeeld het Duitse NFon inmiddels actief in 11 landen en bekijken en betreden ook grote Amerikaanse spelers, zoals Vonage, 8×8, Thinking Phones, RingCentral en West, de Europese markt met de UK en Nederland voorop. Hetzij zelfstandig, hetzij na lokale overnames.

Microsoft

En dan is er natuurlijk nog Microsoft. Langzaam maar zeker is Skype (dat al lang niet meer peer-to-peer is maar gewoon uit de Microsoft cloud komt) salonfähig geworden en wordt de dienst onder de naam Skype for Business ook zakelijk ingezet. Uiteraard inclusief uitbreidingen met PBX-functionaliteiten en komende jaren als integraal onderdeel van de Microsoft werkplekdiensten om ook in de meeste communicatiebehoeftes te kunnen voldoen. Een deel van de UC-features is al geïmplementeerd en een deel volgt de komende jaren. Microsoft is dus eigenlijk gewoon een telecomprovider aan het worden, stelt althans Gartner die verwacht dat Microsoft al binnen twee jaar een mondiale top-3 speler in dit speelveld zal zijn. Het bedrijf biedt dan complete oplossingen uit de cloud voor grootzakelijke klanten en in toenemende mate komen deze diensten dan ook beschikbaar voor kleinzakelijke gebruikers.

Alles gekoppeld

Het is duidelijk dat de telecommarkt al lang niet meer gaat over VoIP versus de chef-secretaresse schakeling als symbool voor de PBX. De gebruikers van de toekomst willen ook instant messaging, video, screen sharing, collaboration en al die andere mooie communicatiespeeltjes. En natuurlijk mooi gekoppeld met hun zakelijke applicaties, of dat nu CRM-systemen, boekhoudsoftware of andere zakelijke applicaties zijn. In 2020 bestaat meer dan de helft van de beroepsbevolking uit Millennials, mensen die in dit millennium zijn opgegroeid met internet, smartphones, tablets, social media, cloud en andere technologie die de ouderen onder ons 10 jaar geleden nog heel spannend vonden. Let op, dat is al over vijf jaar. Hetzelfde geldt dus voor een groot deel van de Nederlandse managers en beslissers. Zij zijn minder of misschien wel helemaal niet geïnteresseerd in VoIP of IP-PBX of hosted voice maar denken in termen van UC as a Service (UCaas).

Moeilijk kiezen

Het zou zomaar eens lastig kunnen worden om als IT- of telecomdienstverlener te kiezen met welke partij of partijen in zee te gaan. Immers, Microsoft wordt stapje voor stapje vanuit de werkplek een telco, Google lonkt naar UCaaS-platformprovider Broadsoft (dat met haar concepten UC ONE Hub en Project Tempo opschuift naar convergentie en enterprise), Unify (het voormalige Siemens Enterprise) is overgenomen door IT-dienstverlener Atos, partijen als Mitel, NTT, Vonage, 8×8 en Thinking Phones zijn met veel geld op een mondiaal overnamepad en verschuiven steeds meer richting cloud, telecomoperators ontwikkelen businessmodellen met cloud- en IP-diensten, lokale cloud communicatie-aanbieders groeien en internationaliseren en tenslotte zijn nieuwe innovatieve spelers bezig met geheel nieuwe communicatie- en collaboratie oplossingen ‘born in the cloud’ op basis van technologieën als WebRTC. Om zomaar een paar ontwikkelingen te noemen.

En dan heb ik het nog niet eens gehad over de trend dat partijen met een eigen hosted voice platform dat steeds meer zelf ook als dienst gaan aanbieden, zoals Broadsoft (BroadCloud) en Mitel (MiCloud). En dat er nieuwe partijen opstaan met een eigen cloud platform, zoals Kwebbl, of met een hosting/distributie systeem voor real-time communicatie oplossingen, zoals oneCentral (Callocate) en Motto (Flux). Zij kunnen heel snel nieuwe partijen als service provider faciliteren en hen helpen op de markt te komen. Deze bedrijven hechten sterk aan hun onafhankelijkheid van traditionele netwerk en service providers.

VoIP & UC Dossier in maart 2016

Uitgever Sellair van ChannelConnect publiceert in maart 2016 een superdik Voip & UC Dossier boordevol met interviews, achtergronden, overzichten en lijsten over de wereld van VoiP en Unified Communications. In dit dossier kijkt de redactie ondermeer naar de spelers die er nu en in de toekomst toe doen, trends voor de komende jaren en de verschillende verdienmodellen. De komende edities van ChannelConnect staat eveneens in het teken van deze gids.

Dit artikel verscheen in ChannelConnect 6/7 dec 2015.

Communicatie en samenwerking online

Terugkijkend op 2013 durf ik wel te stellen dat dit het jaar was van de langverwachte doorbraak van video als middel om samenwerking te bevorderen. Dit was tot voor kort voorbehouden aan internationale bedrijven met dure video installaties, of juist vooral leuk voor opa en oma om de kleinkinderen te zien, maar nieuwe oplossingen uit de cloud maken het nu breed toepasbaar voor MKB en in allerlei klant interactie situaties.

Continue reading → Communicatie en samenwerking online